Giám sát nhà kính với ESP32 và cảm biến DHT22, DS18B20
Kiến trúc node giám sát nhà kính: đọc DHT22 và nhiều DS18B20 trên một bus 1-Wire, gửi dữ liệu qua Wi-Fi và MQTT, đặt ngưỡng cảnh báo và chống ẩm cho thiết bị.
Kiến trúc hệ thống giám sát nhà kính
Một node giám sát nhà kính gồm ba lớp: cảm biến tại luống (DHT22 đo nhiệt độ và độ ẩm không khí, DS18B20 đo nhiệt độ đất), ESP32 đọc theo chu kỳ và kiểm tra hợp lệ, và lớp truyền đẩy gói JSON lên broker MQTT qua Wi-Fi để máy chủ ghi vào cơ sở dữ liệu.
Nguyên tắc thiết kế quan trọng nhất là tách chu kỳ đọc cảm biến khỏi chu kỳ gửi dữ liệu: DHT22 chỉ lấy mẫu được mỗi 2 giây và DS18B20 mất tới 750 ms cho một lần chuyển đổi 12 bit, nên đọc liên tục chỉ tạo ra dữ liệu rác.
Đấu dây cảm biến và trở kéo
Nối DHT22 vào GPIO4 qua trở kéo 10 kΩ lên 3V3, nối DS18B20 vào GPIO5 qua trở kéo 4.7 kΩ lên 3V3, và để tải điều khiển như quạt hay bơm trên GPIO26 qua module relay có cách ly quang. Cả hai cảm biến đều chạy ở 3.3 V nên đấu trực tiếp được với ESP32.
Đọc nhiều cảm biến DS18B20 trên một bus 1-Wire
Mỗi DS18B20 có một địa chỉ ROM 64 bit duy nhất, nên nhiều cảm biến mắc song song trên cùng hai dây tín hiệu và nguồn mà chỉ cần một trở kéo 4.7 kΩ cho toàn bus. Hãy đọc và lưu địa chỉ ROM rồi tra cứu theo địa chỉ, vì thứ tự getTempCByIndex() có thể đổi khi bạn thêm hoặc thay cảm biến.
#include <OneWire.h>
#include <DallasTemperature.h>
#include <DHT.h>
#define PIN_DHT 4
#define PIN_ONEWIRE 5
#define CHU_KY_DOC 5000
DHT dht(PIN_DHT, DHT22);
OneWire oneWire(PIN_ONEWIRE);
DallasTemperature ds(&oneWire);
DeviceAddress diaChi[4];
uint8_t soCamBien = 0;
void setup() {
Serial.begin(115200);
dht.begin();
ds.begin();
soCamBien = ds.getDeviceCount();
if (soCamBien > 4) {
soCamBien = 4;
}
for (uint8_t i = 0; i < soCamBien; i++) {
if (!ds.getAddress(diaChi[i], i)) {
Serial.print("Khong doc duoc dia chi ROM cua cam bien ");
Serial.println(i);
}
}
}
void loop() {
float doAmKhongKhi = dht.readHumidity();
float nhietDoKhongKhi = dht.readTemperature();
if (isnan(doAmKhongKhi) || isnan(nhietDoKhongKhi)) {
Serial.println("Doc DHT22 that bai, bo qua chu ky nay");
} else {
Serial.print("Do am khong khi: ");
Serial.println(doAmKhongKhi, 1);
}
ds.requestTemperatures();
for (uint8_t i = 0; i < soCamBien; i++) {
float nhietDoDat = ds.getTempC(diaChi[i]);
if (nhietDoDat == DEVICE_DISCONNECTED_C) {
Serial.println("Cam bien DS18B20 mat ket noi");
continue;
}
Serial.print("DS18B20 ");
Serial.print(i);
Serial.print(": ");
Serial.println(nhietDoDat, 2);
}
delay(CHU_KY_DOC);
}Với chu kỳ 5 giây, gọi requestTemperatures() dạng chặn là chấp nhận được. Nếu cần vòng lặp nhanh hơn, dùng ds.setWaitForConversion(false), tự chờ 750 ms rồi mới lấy giá trị.
Gửi dữ liệu qua Wi-Fi và MQTT
Broker MQTT nhẹ hơn HTTP cho thiết bị chạy liên tục: kết nối một lần, giữ keepalive, mỗi chu kỳ chỉ đẩy một gói nhỏ. Dùng PubSubClient, đặt Last Will để broker tự phát hiện node mất kết nối, và tăng buffer vì mặc định 256 byte khá chật cho gói JSON.
#include <WiFi.h>
#include <PubSubClient.h>
const char* SSID = "TEN_WIFI";
const char* MAT_KHAU = "MAT_KHAU_WIFI";
const char* MQTT_HOST = "broker.tamcongnghe.vn";
const char* MA_THIET_BI = "nha-kinh-01";
const char* TOPIC_DU_LIEU = "nha-kinh/nha-kinh-01/du-lieu";
const char* TOPIC_TRANG_THAI = "nha-kinh/nha-kinh-01/trang-thai";
WiFiClient espClient;
PubSubClient mqtt(espClient);
void ketNoiWiFi() {
WiFi.mode(WIFI_STA);
WiFi.begin(SSID, MAT_KHAU);
while (WiFi.status() != WL_CONNECTED) {
delay(500);
}
}
void ketNoiMQTT() {
while (!mqtt.connected()) {
if (mqtt.connect(MA_THIET_BI, NULL, NULL, TOPIC_TRANG_THAI, 1, true, "offline")) {
mqtt.publish(TOPIC_TRANG_THAI, "online", true);
} else {
delay(2000);
}
}
}
void setup() {
Serial.begin(115200);
ketNoiWiFi();
mqtt.setServer(MQTT_HOST, 1883);
mqtt.setBufferSize(512);
mqtt.setKeepAlive(60);
ketNoiMQTT();
}
void loop() {
if (!mqtt.connected()) {
ketNoiMQTT();
}
mqtt.loop();
delay(1000);
}Đặt WiFi.setSleep(false) nếu cần độ trễ thấp, đổi lại thiết bị ăn dòng cao hơn. Nếu broker yêu cầu xác thực, thay hai tham số NULL bằng tên đăng nhập và mật khẩu đã cấp.
Ngưỡng cảnh báo và chống ẩm cho thiết bị
| Đại lượng | Ngưỡng cảnh báo | Hành động gợi ý |
|---|---|---|
| Nhiệt độ không khí | Trên 38 °C | Bật quạt thông gió, gửi cảnh báo mức cao |
| Nhiệt độ không khí | Dưới 15 °C | Bật đèn sưởi, gửi cảnh báo mức trung bình |
| Độ ẩm không khí | Trên 90 % | Bật quạt, kiểm tra nấm bệnh trên lá |
| Nhiệt độ đất | Dưới 16 °C | Bật đèn sưởi, giảm lượng nước tưới |
Luôn dùng ngưỡng trễ (hysteresis): cảnh báo bật khi vượt ngưỡng nhưng chỉ tắt khi giá trị quay về thấp hơn khoảng 2 °C hoặc 5 % độ ẩm, nếu không relay sẽ đóng cắt liên tục quanh điểm đặt và làm hỏng quạt hoặc bơm.
DHT22 không chống nước và không chịu được hơi ẩm bão hoà lâu dài. Hãy đặt cảm biến trong vỏ có màng thông hơi, hướng lỗ thông xuống dưới và không phun nước trực tiếp vào cảm biến.
Về phần vỏ, dùng hộp nhựa IP65, luồn cáp qua đầu cable gland, phủ keo conformal lên bo mạch và đặt hộp cao hơn đường ống tưới ít nhất 30 cm. Thêm gói hút ẩm silica gel và thay định kỳ mỗi 6 tháng.

